Wyróżnili nas

Polub nas

Aktualny cennik zwiedzania Bunkrów

Odwiedza nas 26 gości oraz 0 użytkowników.

Odsłon artykułów:
607101

9 Bateria Artylerii Stałej

Głównym stałym elementem obrony przed desantem przeciwnika w rejonie Ustki w okresie zimnej wojny miała być 9. Bateria Artylerii Stałej (BAS), której początki sięgają jeszcze jesieni 1949 roku. Zakupiono wtedy w ZSRR dwanaście morskich  dział kalibru 130 mm o nazwie „Staliniec”, z przeznaczeniem m.in. dla Ustki.

Stanowiska artyleryjskie rozmieszczono na pierwszym od strony morza zalesionym wydmowym grzbiecie, ciągnącym się wzdłuż plaży. Tym samym, na którym 3 km stąd na wschód Niemcy w 1938 roku ulokowali baterię Blűchera.

24)

 

Plany, zatwierdzone ostatecznie w 1950 roku, przewidywały utworzenie 11 baterii artylerii nadbrzeżnej, w tym ośmiu wyposażonych w działa kalibru 130 mm, jednej w działa kalibru 152 mm i dwóch 100 mm. Ich budowa w wybranych punktach wybrzeża była jednym z największych i najdroższych programów zbrojeniowych, realizowanych przez LWP w latach pięćdziesiątych. Do przewiezienia materiałów budowlanych do tych baterii tylko w 1953 roku trzeba było użyć ponad dwóch tysięcy wagonów kolejowych o ładowności po 20 ton każdy.

I tym razem jednak wielkie plany spełzły na niczym. W 1974 roku rozwiązano ustecką 9. BAS i wszystkie tego typu polskie jednostki. Artyleryjskie działa na długo przedtem przestały się liczyć w koncepcji obronnej Układu Warszawskiego. Od lat 60-tych rosło znaczenie broni rakietowej i środków ataku powietrznego.  Po rozwiązaniu baterii zaprzestano konserwacji „Stalińców”, a w roku 1994 rozebrano je i wysłano na złom. Stanowiska ogniowe, skąd w morze mierzyły lufy kalibru 130 mm, zarosły gęsto sosnami, ale żelbetowe budowle do dziś fascynują rozmachem.

 

9. Ustecka Bateria Artylerii Stałej  jest aktualnie udostępniona do otwartego ruchu turystycznego.  Bunkrami opiekuje się Stowarzyszenia Miłośników Fortyfikacji, którzy zabezpieczają od lat nieczynne obiekty przed dewastacją. Stowarzyszenie gromadzi również militarne eksponaty. Pokaźne już w tej chwili zbiory oczekują na swoje miejsce w projektowanym skansenie militarnym. SMF od kilku lat chce ten projektowany skansen zrobić ważnym elementem usteckiego szlaku turystycznego.  Jest więc szansa, że stanowiska ogniowe, dziś zarośnięte sosnami, powrócą do dawnej świetności. Na panoramicznym zdjęciu obok: działobitnia nr 501 czyli platforma, na której stała jedna z radzieckich armat BAS kalibru 130 mm „Staliniec”.

25)

Główny Punkt Kierowania Ogniem (GPKO) usteckiej BAS

W lesie  - za działobitniami – znajdują się najbardziej charakterystyczne obiekty usteckiej BAS: dwie położone obok siebie masywne wieże.  Tu mieścił się mózg całej baterii, czyli stanowisko dowodzenia.

Większa z budowli, przypominająca gotycką basztę, to w nomenklaturze wojskowej GPKO, czyli główny punkt kierowania ogniem.  Jej zewnętrzne ściany pokryte są charakterystycznymi stalowymi drabinkami. Na tych uchwytach miały być rozwieszane siatki maskujące. Grube, żelbetowe mury GPKO mogło zniszczyć tylko bezpośrednie trafienie pocisku dużego kalibru.

Na samej górze zainstalowana jest  superatrakcja: stalowa obrotowa kopuła, w której ulokowany był dalmierz o szerokości 4 metrów. Pancerne płyty połączone są nitami. Kopuła przypomina trochę okrętową wieżę artyleryjską albo wieżyczkę czołgu – ma wiele skośnych powierzchni, które miały powodować odbijanie się uderzających pod ostrym kątem pocisków. Członkowie usteckiego Stowarzyszenia Miłośników Fortyfikacji ustalili, że w środku tej wieży pracował dalmierz DM-4 wyprodukowany po wojnie przez enerdowską firmę ZEISS wykorzystującą konstrukcję z czasów wojny.

Jest tu również kilka bardzo wąskich otworów, służących do obserwacji morza w warunkach ostrzału artyleryjskiego, a więc gdy w powietrzu świszczą odłamki.

Drugą, mniejszą wieżę, dobudowano później. Na jej górnej platformie zamontowany był radar, pozwalający wykrywać dalekie cele, zanim znalazły się w zasięgu ostrzału „Stalińców”. Na panoramicznym zdjęciu zobaczycie zewnętrzne otoczenie Głównego Punktu Kierowania Ogniem (GPKO) usteckiej baterii.

22)